IEC 61643-11 Alçak Gerilim Güç Sistemlerine Bağlı Aşırı Gerilim Koruyucu Cihazlar

Uluslararası Elektroteknik Komisyonu (IEC) tarafından geliştirilen “IEC 61643-11 Alçak gerilim aşırı gerilim koruma cihazları - Bölüm 11: Alçak gerilim güç sistemlerine bağlı aşırı gerilim koruyucu cihazlar - Gereksinimler ve test yöntemleri” standardı, yıldırımın veya diğer geçici aşırı gerilimlerin dolaylı ve doğrudan etkilerine karşı aşırı gerilim korumasına yönelik cihazlar için gereksinimler ve test yöntemlerini kapsamaktadır.

Esas olarak bu cihazlar 50/60 Hz alternatif akım (AC) güç devrelerine ve 1000 V RMS değerine kadar ekipmanlara bağlanacak şekilde üretilmektedir (RMS, eşdeğer doğru akım gücüyle aynı etkiyi üreten alternatif akım gücü miktarıdır, başka bir ifade ile RMS, anlık değerlerin karesi alınmış fonksiyonunun ortalama değerinin kareköküdür).

Bu standart, performans özellikleri, test ve derecelendirmeler için standart yöntemler içermektedir. Bu cihazlar en az bir doğrusal olmayan bileşen içerir ve aşırı gerilimleri sınırlamak ve aşırı akımları yönlendirmek için tasarlanmıştır.

Düşük voltajlı aşırı gerilim koruma cihazı, aşırı akımı yönlendirmek ya da sınırlandırmak suretiyle geçici voltajları sınırlar. Bu cihazlar aynı zamanda, kesinti süresini önlemek, sistem ve veri güvenliğini yükseltmek ve güç ve sinyal hatlarındaki geçici voltajlar ve dalgalanmaların yol açtığı ekipman arızalarını gidermek için uygun maliyetli bir çözümdür. Ayrıca her türlü tesise veya 1.000 volt ve altındaki yükler için uygun bulunmaktadır.

Diğer yandan bu koruma cihazları, yıldırımdan kaynaklananlar dahil olmak üzere her türlü elektrik dalgalanmaları ve voltaj yükselmelerine karşı koruma sağlamak amacı ile, bir güç dağıtım paneline, proses kontrol sistemine, iletişim sistemine veya benzer ağır hizmet tipi endüstriyel sistemlere kurulmaktadır. Bu cihazların daha küçük modelleri ise bazen konut girişindeki elektrik panellerine kurulur.

Amerikan Ulusal Standartlar Enstitüsü (ANSI) ve Underwriter Laboratuvarları (UL) tarafından birlikte geliştirilen “UL 1449 Aşırı gerilim koruma cihazları (SPD)” standardına göre aşırı gerilim koruma cihazları şu şekilde belirlenmiştir:

• Tip 1: Elektrik sisteminin yalıtım seviyelerini, yıldırım veya yardımcı kapasitör sırası anahtarlamasından kaynaklanan harici dalgalanmalara karşı korumak için kalıcı olarak bağlanır.
• Tip 2: Hassas elektronikleri ve mikroişlemci tabanlı yükleri artık yıldırım enerjisine, motor tarafından üretilen dalgalanmalara ve dahili olarak üretilen diğer dalgalanma olaylarına karşı korumak için kalıcı olarak bağlanır.
• Tip 3: Kablo bağlantılı, doğrudan takılan ve priz tipi aşırı gerilim koruma cihazları içeren kullanım noktası cihazları.

Bir genelleme olarak UL 1449 standardı, yangın, elektrik çarpması veya kişilerin yaralanması riski içeren alanlarda elektrikli ürün güvenliğini ele alır. Bu standart, bir dizi sıkı tahribatlı ve tahribatsız testleri içeren bir listeleme veya bileşen tanıma süreci aracılığıyla aşırı gerilim koruma cihazlarının güvenli şekilde çalıştığını doğrular. Bunlar normal çalışma sırasında ve ünitenin kullanım ömrünün sonunda güvenli çalışmayı sağlar. Bu cihazlar zarar görebileceği ve elektrik dağıtım sisteminin geri kalanını etkileyebileceği için kullanım ömrü sonu özellikleri özellikle önemlidir. Bu cihazlar arıza akımı testi, termal sorunlar, dokunma güvenliği ve benzer konularda oldukça başarılıdır.

Kuruluşumuz, çeşitli sektörlerdeki işletmeler için verdiği sayısız test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları arasında, eğitimli ve uzman bir kadro ve gelişmiş teknolojik donanımı ile “IEC 61643-11 Alçak gerilim aşırı gerilim koruma cihazları - Bölüm 11: Alçak gerilim güç sistemlerine bağlı aşırı gerilim koruyucu cihazlar - Gereksinimler ve test yöntemleri” standardında tanımlanan test hizmetleri de vermektedir.