MIL-STD-1312-13 Askeri Standart: Bağlantı Elemanları Test Yöntemleri (Metot 13) Çift Kesme Testi

Amerika Birleşik Devletleri Savunma Bakanlığı tarafından geliştirilen “MIL-STD-1312-13 Askeri standart: Bağlantı elemanları test yöntemleri (Metot 13) Çift kesme testi” standardında, yarım delikli bir kesme fikstüründe bağlantı elemanlarının çift kesmede test edilmesine yönelik bir prosedür açıklanmakta ve test aparatı tanımlanmaktadır.

Bu testlerde kullanılan test makinesi, kontrol edilebilir bir oranda basınç yükü uygulayabilecek kapasitede olmalıdır. Makinenin kalibrasyon sistemi “MIL-STD-45662A Askeri standart: Kalibrasyon sistemi gereksinimleri” standardına uygun olmalıdır. Doğruluğu, Ulusal Standartlar Bürosu tarafından kullanılmadan en fazla 2 yıl önce kalibre edilmiş bir kalibrasyon cihazı kullanılarak, “ASTM E4 Test makinelerinin kuvvet doğrulamasına ilişkin standart uygulamalar” standardına uygun bir yöntemle her 6 ayda bir doğrulanır. Test edilen bağlantı elemanlarının yükleri, ASTM E4 standardında tanımlanan test makinesi aralığında olmalıdır.

Test fikstürleri standartta verilen şekle uygun olmalıdır. Aksi belirtilmedikçe, test numunesinin minimum kavrama uzunluğu üç boyutlu olmalıdır.

Nihai çift kesme mukavemeti şu şekilde elde edilir:

• Bağlantı elemanı, fikstür tabanının alıcı yarım deliklerine, yatakta diş veya dolgu olmadan yerleştirilir.
• Bıçak (giyotin) kısmı numune üzerindeki yerine yerleştirilir ve ön yük uygulanır.
• Test yükü daha sonra tabloda belirtildiği gibi eşit bir oranda uygulanır. Daha büyük veya daha küçük boyutlu bağlantı elemanları için yük oranları, dakikada, nominal çift kesme alanının inç karesi başına 50.000 poundluk bir başlangıç gerilim oranı verecek şekilde hesaplanır. Yük oranında artı/eksi yüzde 10’luk bir tolerans uygulanır. Nominal çift kesme alanı, sadece yük oranı hesaplaması için nominal sap alanının iki katıdır. Nihai yüke ulaşıldıktan sonra test durdurulur ve numune, tam bir kesme kırılması olmadan çıkarılır.

Ürün spesifikasyonunda aksi belirtilmedikçe, teste tabi tutulan malzeme için hazırlanacak test raporu şu verileri içerir:

• Bağlantı elemanı açıklaması
• Parça numarası
• Malzeme
• Üretici firma
• Her numunenin ölçülen çapı
• Bireysel nihai yük

Doğrudan kesme testinde kesme geriliminin tüm kesit boyunca düzgün dağıldığı kabul edilir. Kesme kuvveti uygun bir test düzeneği ile uygulanır, iki farklı kesme durumu ortaya çıkabilir: tek kesme ve çift kesme. Tek kesmede kayma tek bir yüzeyde, çift kesmede ise iki yüzeyde meydana gelir. Herhangi bir yapı veya makine bileşenini tasarlarken kesme kırılmasının bilgisi önemlidir. Kesme kuvveti yüzeyin birbiriyle hizasının dışına çıkmasına ve dolayısıyla malzemenin kırılmasına neden olur. Ortalama kesme gerilimi, maksimum yükün iki düzlemin birleşik kesit alanına bölümüdür.

Numunenin kesme mukavemeti, silindirik bir numunenin üç sertleştirilmiş çelik bloktaki yuvarlak deliklerden yerleştirilmesiyle belirlenir. Bu numunenin merkezi, numuneyi iki düzlemde kesecek şekilde diğer ikisi arasında çekilir veya itilir. Bu testte, uygun uzunluktaki bir silindirik numune, bir test makinesinde, bir sıkıştırma yükü veya çekme çekmesi altında uygun bir test donanımı kullanılarak çift kesme yüklemesine tabi tutulur ve kırılmaya kadar maksimum yük kaydedilir. Testin hızı veya çapraz kafaların testin herhangi bir anında ayrılma hızı 10 mm/dak’dan büyük olmamalıdır.

Kısaca numune, test sırasında parçalanıncaya kadar her iki taraftan da yüklere maruz kaldığından, test çift kesme testi olarak bilinir. Yumuşak çeliğin kesme dayanımını belirlemek için genelde bu yöntem kullanılır. Silindirik malzemelerin kayma mukavemetini göstermek için de bu yöntem kullanılır.

Kesme testi, silindirik ürünlerin kesme dayanımının belirlenmesini ifade eder. Kiriş yüklendiğinde kesme ve eğilme gerilimi her zaman yan yana çalışır. Bununla birlikte, kayma geriliminin bükülme gerilimine kıyasla ihmal edilebilir bir etkisi vardır. Ancak kayma gerilimi, bir nesnenin parçalanmasına neden olduğundan maksimum öneme sahiptir.

Ortasında enine delikler bulunan iki bıçak, tek bir kesme test düzeneğini oluşturur. Bağlantı elemanı, birinci bıçağı sabit ve pimi yerinde tutarken ikinci bıçağı paralel bir düzlemde hareket ettirerek kesilir. Çift kesme testinde kesme bıçağı ikinci bir sabit bıçak tarafından desteklenir. Numune, test sırasında parçalanıncaya kadar her iki taraftan da yüklere maruz kaldığından, test çift kesme testi olarak bilinir.

Kuruluşumuz, çeşitli sektörlerdeki işletmeler için verdiği sayısız test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları arasında, eğitimli ve uzman bir kadro ve gelişmiş teknolojik donanımı ile “MIL-STD-1312-13 Askeri standart: Bağlantı elemanları test yöntemleri (Metot 13) Çift kesme testi” standardında tanımlanan test hizmetleri de vermektedir.