IP 266 Rulman Greslerinin Çalkalanma Eğiliminin Belirlenmesi

Petrol Enstitüsü (IP), yayınladıkları standart test yöntemleri ve petrol testlerini gerçekleştiren laboratuvarlar için, herhangi bir kalite kontrol çalışmasında vazgeçilmez bir kılavuz olmaktadır. Petrol ve petrol ürünlerinin ulusal ve uluslararası testleri için gerekli bir araç olan IP standart test yöntemleri arasında “IP 266 Rulman greslerinin çalkalanma eğiliminin belirlenmesi” standardı da bulunmaktadır. Bu standartta, büyük silindirik makaralı rulmanlarda kullanıldığında greslerin çalkalanma eğilimlerini ve yağlama özelliklerini değerlendirmeye yönelik bir test yöntemi açıklanmaktadır.

Rulmanları aşırı yağlamak, makinelerde gresin dağılması, aşırı ısınma, elektrik motorunun hasar görmesi ve contaların hasar görmesi gibi ciddi sorunlara yol açabilir. Aşırı yağlamayı önlemek için, rulmanları yeniden greslerken ekstra dikkatli olmak ve uygun değiştirme programını ve tekniklerini takip etmek gerekir.

Rulmanların aşırı yağlanması, makaraların veya bilyelerin dönmek yerine yuvarlanma yolları boyunca kaymasına neden olur. İlerledikçe gresi de kenara iterler ve bu da düşük veya hiç yağlama senaryosu ile sonuçlanır. Bu gres çalkalaması ve yağ sızıntısının hızlanması, bileşen sıcaklıklarının yükselmesine neden olur, bu da gresin sertleşmesine ve yağlamayı daha da fazla engellemesine neden olur. Bu ise oksidasyona neden olur ve rulman arızasına yol açar.

Tüm rulmanların yüzde 90’ından fazlası gresle yağlanır. Gresle yağlama işlemi kabaca iki aşamaya ayrılır: çalkalama aşaması ve ardından boşaltma aşaması. Çalkalama aşamasında makroskobik gres akışı, hareketli topların gresi, süpürülmüş alan olarak adlandırılan toplar arasındaki alandan, süpürülmemiş alan olarak adlandırılan, toplar tarafından süpürülmeyen alana, yani toplar ve kalkanlar arasındaki alana ittiği yerde gerçekleşir. Açıkçası yağ da geri akar. Ancak iyi bir yağlama gresi sonuçta bir kanal oluşturur. Bu nedenle bu çalkalama işlemine bazen temizleme de denir.

Çalkalama aşamasında, sürtünme kayıplarından kaynaklanan yüksek sürtünme torku nedeniyle sıcaklık yüksek olur. Gres, yuvarlanma elemanlarının arasındaki alanlardan süpürülmeyen hacme atıldığında bu azalır. O anda, gresin süpürülmeyen alanda sabit kaldığı, yatağın yağlanması için yağın akıtıldığı boşaltma aşaması başlar. Boşaltma aşamasında sürtünme torku çok daha düşük olur ve sadece kayma ve yuvarlanma elasto-hidrodinamik yağlama sürtünmesinden oluşur.

Genel olarak çalkalama aşamasından sonraki bir saat içinde az ya da çok kararlı durum sıcaklığına ulaşılır. Çalkalama aşamasının sıcaklığı ve uzunluğu rulman geometrisine, çalışma koşullarına ve ayrıca gresin reolojik özelliklerine bağlıdır.

Çalışan bir rulmanda, kalınlaştırıcının mikro yapısı, gresin ömrünün erken dönemlerinde yerel olarak değişir. Bu, rulmanın çalışması sırasında homojen olmayan bir gres yaşlanma sürecini gösterir. Bazı durumlarda gres sertleşir, bazı durumlarda ise yumuşar veya bozunur.

Kuruluşumuz, çeşitli sektörlerdeki işletmeler için verdiği sayısız test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları arasında, eğitimli ve uzman bir kadro ve gelişmiş teknolojik donanımı ile, “IP 266 Rulman greslerinin çalkalanma eğiliminin belirlenmesi” standardında tanımlanan test hizmetleri de vermektedir.