ISO 9241-151 İnsan-Sistem Etkileşiminin Ergonomisi - Bölüm 151: World Wide Web Kullanıcı Arayüzlerine İlişkin Rehber

Uluslararası Standartlar Örgütü (ISO) tarafından geliştirilen “ISO 9241-151 İnsan-sistem etkileşiminin ergonomisi - Bölüm 151: World Wide Web kullanıcı arayüzlerine ilişkin rehber” standardında, kullanılabilirliği artırmak amacıyla yazılım web kullanıcı arayüzlerinin insan merkezli tasarımına yönelik sahip olması gereken kriterler açıklanmaktadır. Web kullanıcı arayüzü geliştirilmesinde en önemli hedef, arayüzünü, engelli kişiler dahil mümkün olan en geniş kullanıcı yelpazesinin erişimine açık hale getirmektir.

Web kullanıcı arayüzleri ya tüm internet kullanıcılarına ya da bir kuruluşun üyeleri, bir şirketin müşterileri veya tedarikçileri ya da diğer belirli kullanıcı toplulukları gibi kapalı kullanıcı gruplarına hitap eder.

Bu standartta dile getirilen öneriler, web kullanıcı arayüzlerinin tasarımının şu yönlerine odaklanmaktadır:

• Üst düzey tasarım kararları ve tasarım stratejisi
• İçerik tasarımı
• Navigasyon ve arama
• İçerik sunumu

Web kullanıcı arayüzleri kişisel bilgisayar sistemi, mobil sistem veya başka türde ağa bağlı cihaz üzerinde sunulur. ISO 9241 standardının bu bölümünde yapılan öneriler çok çeşitli mevcut ön uç teknolojiler için geçerlidir. Ancak mobil web arayüzlerinin veya akıllı cihazların tasarımı, kapsamı dışında ilave rehberlik gerektirebilir. Bu nedenle bu standart ne teknik uygulamaya ne de estetik veya sanatsal tasarım konularına ilişkin ayrıntılı rehberlik sağlamaz.

Bu standardın amaçları doğrultusunda,

• Tarayıcı, bir kişinin web sayfasını almasına ve okumasına, web sayfaları içeriğini görüntülemesine, bir sayfadan diğerine gezinmesine ve içerikle etkileşimde bulunmasına olanak tanıyan kullanıcı aracısıdır.
• Kavramsal içerik modeli, bir uygulama alanına ait kavramları, bu kavramlar arasındaki ilişkileri ve kavramlar veya ilişkiler üzerinde gerçekleştirilecek işlemleri açıklayan soyut modeldir.
• Web içeriği, içerik nesneleri kümesidir. İçerik nesnesi, metin, resim, video, ses veya diğer medya türleriyle temsil edilen bilgileri içeren etkileşimli veya etkileşimli olmayan nesnedir.
• Dinamik gezinme bağlantısı, örneğin bir veri tabanının içeriğine dayalı olarak sistem tarafından dinamik olarak hesaplanan bağlantıdır.
• Çerçeve, bir tarayıcı penceresini, her biri farklı bir belgeyi veya aynı belgenin farklı bölümlerini görüntüleyen bağımsız pencerelere bölme mekanizmasıdır.
• Küresel gezinme, bir web sitesinin tüm sayfalarında bulunan gezinme bağlantıları kümesidir.
• Ana sayfa (başlangıç sayfası), kullanıcıların genellikle bir web sitesine girdiği ve URL’si genellikle bir kuruluşun veya bireyin ana web adresi olarak yayınlanan veya bağlanan ana sayfadır.
• İnternet, dünya çapında birbirine bağlı bilgisayar sistemleri ve aralarında veri aktarımını sağlayan ağ geçitleri aracılığıyla bağlanan bilgisayar ağlarıdır.
• İntranet, erişimi şirket gibi belirli bir kuruluşun üyeleriyle sınırlı olan, internet standartlarını kullanan bilgisayar ağıdır.
• Bağlantı, bir belgenin bir kısmından başka bir belgenin (bir kısmına) veya aynı belgenin başka bir bölümüne yapılan referanstır (bağlantılar gezinmeyi etkinleştirmek için kullanılır).
• Profil (kullanıcı profili), belirli bir kullanıcı veya kullanıcı grubuna özgü, sistem tarafından kullanılan özellikler kümesidir.
• Navigasyon (web’de gezinme), kullanıcıların belirli bir işlevi veya bilgi parçasını bulmak için gerçekleştirdiği, web sayfaları arasında veya içinde hareket veya bir sayfada sunulan bazı sunum bölümleri içindeki harekettir.
• Site haritası, bir web sitesinin tam gezinme yapısına grafiksel genel bakışı ifade eder.
• Başlangıç ekranı, bir web sitesine ilk kez erişildiğinde ana sayfadan önce gösterilen geçici sayfadır.
• İşlem, bilgilerin eklenmesini, güncellenmesini veya silinmesini içeren eylemdir.
• Web kullanıcı aracısı, kullanıcıların internet protokolleri aracılığıyla uzaktaki bir sistemle etkileşime girmesini sağlayan ön uç yazılımdır.
• Web sayfası, bir içerik nesnesinin veya içerik nesneleri kümesinin ve ilişkili etkileşim nesnelerinin bir kullanıcı aracısı aracılığıyla tutarlı sunumudur.
• İnternet servisi, standartlaştırılmış protokoller ve yazılım arayüzleri aracılığıyla uzaktan erişilebilen içerik veya işlevsellik sağlayan web kaynağıdır.
• İnternet sitesi, internete bağlı bir veya daha fazla bilgisayarda bulunan ve genellikle bir URL’nin aynı etki alanı belirtimi kısmı aracılığıyla erişilebilen, birbirine bağlı web kaynaklarının tutarlı bir koleksiyonudur.
• Web uygulaması, web formatlarını ve protokollerini kullanan bir tarayıcı veya başka türde bir kullanıcı aracısı aracılığıyla kullanıcıya işlevsellik sağlayan uygulamadır.
• Web kullanıcı arayüzü, bir web sitesinin veya web uygulamasının kullanımıyla ilgili içerik, işlevsellik, gezinme, etkileşim ve sunumla ilgili tüm yönleridir.

Kuruluşumuz, çeşitli sektörlerdeki işletmeler için verdiği sayısız test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları arasında, eğitimli ve uzman bir kadro ve gelişmiş teknolojik donanımı ile, “ISO 9241-151 İnsan-sistem etkileşiminin ergonomisi - Bölüm 151: World Wide Web kullanıcı arayüzlerine ilişkin rehber” standardına uygun test hizmetleri de vermektedir.