MIL-STD-1312B Askeri Standart: Bağlantı Elemanları Test Yöntemleri - 8A Çekme Dayanımı

Amerika Birleşik Devletleri Savunma Bakanlığı tarafından geliştirilen “MIL-STD-1312B Askeri standart: Bağlantı elemanları test yöntemleri” standardında, bağlantı elemanlarının fiziksel ve mekanik özelliklerini belirlemek amacıyla hem Uluslararası Birimler Sistemi (SI) hem de İngiliz ölçü birimini (I-P) kapsayan bağlantı elemanlarının test edilmesine yönelik yöntemler açıklanmaktadır.

I-P sistemindeki test yöntemleri arasında tanımlanan “MIL-STD-1312-8 Çekme dayanımı” test yöntemi, her türlü yapısal bağlantı elemanının oda sıcaklığında eksenel gerilim altında test edilmesine yönelik bir prosedürü kapsar. Bu prosedür, bağlantı elemanının herhangi bir levha malzemesi, levha ısıl işlem seviyesi veya levha kalınlığı kombinasyonundaki mukavemetini değil, bağlantı elemanının kendisinin gerilme mukavemetini belirlemek için gereken testi tanımlamayı amaçlamaktadır.

Çekme ölçüm cihazı, tercihen ayrılabilir tipte, ortalama, diferansiyel transformatörlü bir ekstansometre veya eşdeğeri bir cihazdır. Bu cihaz “ASTM E83-16 Ekstansometre sistemlerinin doğrulanması ve sınıflandırılması için standart uygulama” standardı Sınıf B-1 gerekliliklerine uygun olmalıdır.
Ekstansometre, test makinesinin hareketli ve sabit çapraz kafaları arasındaki bağıl hareketi veya sadece bağlantı elemanının çekmesini ölçecek şekilde monte edilebilmelidir. Yük ve uzatma aralıkları, yük uzatma eğrisinin başlangıç kısmına 45-60 derece arasında bir eğim vermek için kullanılır. Ekstansometre, modern çekme basma veya üniversal test makinelerinde yük altındaki malzemenin uzama ölçümünde kullanılan cihazlardır. Bu cihazlar X düzlemi yanı sıra ve Y (yanal) düzlemi ölçmek için de sıklıkla kullanılır.

İzin verilen test fikstürleri şunlardır:

• Önerilen test fikstürü NAS1069 fikstürüdür. Bu fikstür kap veya geçme tipidir. Belirtilmeyen herhangi bir bağlantı elemanı için delik boyutu, test edilecek bağlantı elemanının maksimum sap çapı 0,03 mm’dir.
• Gergi plakası fikstürü, kısa kavrama uzunluğundaki bağlantı elemanları için kullanılır. Üst ve alt plakalar 0,25 derece paralel olmalıdır.

Ancak aşağıdaki şartların tamamının karşılanması durumunda diğer tipteki armatürler de kullanılabilir:

• Herhangi bir bağlantı elemanı için delik boyutu, test edilecek bağlantı elemanının maksimum sap çapı artı 0,03 mm olmalıdır. Alternatif olarak delik, bağlantı elemanı imalatçısı veya geçerli tedarik şartnamesi tarafından belirtilen çap ve sınırlara uygun olmalıdır.
• Delik, fikstür yüzeylerine artı/eksi 1 derece dik olmalıdır.
• Uygun olduğu yerde, bağlantı elemanının baştan sapa kadar olan dolgu yarıçapı için açıklık sağlayacak şekilde delik pahlanmalıdır. Pahın çapı, test edilen bağlantı elemanının sapının maksimum çapı artı test edilen bağlantı elemanının maksimum köşe yarıçapının iki katı artı 0,3 mm’yi aşmamalıdır.
• Bağlantı elemanı, uygun destekleyici bağlantı elemanları vasıtasıyla bağlantı elemanının merkez hattı boyunca eksenel bir çekme yükü uygulayabilecek kapasitede olmalıdır.

Başlangıçta bağlantı elemanlarının çekme mukavemetini belirlemek için tasarlanan bu test yöntemi, daha sonra çekme mukavemetini, yani bağlantı elemanının bir arada tuttuğu plakaların mukavemetini de kapsayacak şekilde genişletilmiştir.

Test yapılırken test numunesi, test edilmek istenen bağlantı elemanı ile merkezlerinden birbirine bağlanmış iki adet 3,8 cm kare plakadan oluşur. Plakalar, sekiz köşenin her biri ayrı ayrı açığa çıkacak şekilde birbirine göre 45 derece döndürülür. İki pim ve indeksleme delikleri, fikstürün iki yarısının uygun dönme hizalamasını korur. Fikstürün alt yarısı üst plakanın dört köşesine, temas fikstürün üst yarısı alt plakanın dört köşesine temas eder. Monte edilmiş fikstüre bir sıkıştırma kuvveti uygulandığında, bağlantı elemanı gerginlik içinde yüklenir. Bağlantı elemanının bir plakadan çekilmesini sağlamak için gereken kuvvet, istenen sonuçtur.

Yukarıdaki fikstür, her plakada sadece bir bağlantı elemanı deliği gerektiren basit bir test numunesinin kullanımına izin verir. Çeşitli boyutlarda numune plakaları kullanan başka fikstür yapılandırmaları da mevcuttur. Bu fikstürler tipik olarak her numune plakasında birden fazla delik gerektirir ve bu da numune imalatının karmaşıklığını artırır.

Kuruluşumuz, çeşitli sektörlerdeki işletmeler için verdiği sayısız test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları arasında, eğitimli ve uzman bir kadro ve gelişmiş teknolojik donanımı ile “MIL-STD-1312B Askeri standart: Bağlantı elemanları test yöntemleri - 8A Çekme dayanımı” standardında tanımlanan test hizmetleri de vermektedir.